Innoveren van ons onderwijs

Radicale rewilding
van het hbo 
Jaarverslag CET home header driehoeken

Kennis opdoen, kennis delen

Het Centre for Economic Transformation (CET) deelt nieuwe inzichten uit onderzoek met de professionals van vandaag en van morgen. Hoe ziet dat eruit in de praktijk? 

Annet Schaap is teamleider van de Brede Economische Richting, een pilot-leerlijn waar studenten leren door te doen. Er is volop ruimte en aandacht voor persoonlijke ontwikkeling en voor de transformatie naar een duurzame en eerlijke economie.

Het verhaal van Annet Schaap

‘Ik heb in 1994 de Fashion Business School afgerond. Daarna heb ik twintig jaar in de mode-industrie gewerkt. Ik kocht in en ontwikkelde collecties. De laatste van die jaren werkte ik bij een pionier in duurzaamheid. In 2015 ben ik in het onderwijs gaan werken op het Amsterdam Fashion Institute van de Hogeschool van Amsterdam. Daar was duurzaamheid toen al een vaste pijler. Tijdens een master kunsteducatie ontwikkelde ik een visie op onderwijs voor het opleiden van changemakers. Toen ben ik overgestapt naar de faculteit Business en Economie, omdat ik denk dat daar de grote slag gemaakt moet en kan worden naar een mooiere en betere wereld.’

De Brede Economische richting

‘Bij de Brede Economische Richting kijken we vanuit vier disciplines naar alle vraagstukken; dus bedrijfskundig, bedrijfseconomisch, op financieel gebied en op het gebied van Human Resource Management. En in alle projecten draait het om duurzame meervoudige waardecreatie. We stellen vragen als: hoe kan een opdrachtgever, bedrijf of organisatie maatschappelijk bewuster, duurzamer en socialer handelen of werken? We werken niet met losse vakken en hebben geen schriftelijke examens. We bieden een inspirerende oefenomgeving waarin studenten kunnen leren wie ze zijn, wat ze willen en wat ze kunnen.’

Het kantelpunt

‘In 2020 maakte ik kennis met het werk van beeldend kunstenaar herman de ries. Hij schrijft zijn naam zonder hoofdletters, want hij houdt niet van hiërarchie. Hij gebruikt natuurlijke en gevonden materialen en stelt dat de natuur op zich al kunst is. Zijn werk maakte een soort oergevoel in mij los. Ik realiseerde me, mede door mijn werk in de modewereld, dat we compleet losgekoppeld zijn van de grondstof, van de aarde. Ik zag in dat ik jaren aan symptoombestrijding had gedaan en dat je een werkelijke transformatie niet in kleine stapjes moet oplossen. De onderliggende systemen moeten anders. Niet meer ieder voor zich, maar samen met de aarde. Dus van ego naar eco.’

Het verwilderen

‘Als het aan mij ligt, gaan we het hbo radicaal rewilden. In de visie van de Hogeschool van Amsterdam is duurzaamheid een belangrijke pijler. En we hebben talloze opleidingen binnen diverse faculteiten met een focus op het opleiden van changemakers. Maar het curriculum belicht duurzaamheid vooral rationeel en technisch, als een extra, nieuwe verplichte deliverable, een add-on. Er wordt, vind ik, te weinig aandacht geschonken aan hoe je daadwerkelijk duurzame waarden, gedrag en handelen stimuleert of ontwikkelt. Daarom pleit ik voor een radicalere aanpak. Ik wil veel meer vrije en experimentele ruimte in het curriculum inbouwen. Dat kan in vorm, in inhoud, in omgeving en in methodieken. Op die manier vormen we het onderwijs om van cognitief only te gaan naar leren met hart, hoofd, handen en voeten.’

Hva Annet schaap

Annet Schaap

Teamleider Brede Economische Richting