Onze 4 ambities
3.

Ambitie 3:

'naar eerlijke ecosystemen'

Hoe kunnen organisaties op een nieuwe manier zaken doen en daarbij beter voor mens en natuur zorgen? Daarover gaat de ambitie Transformatie naar nieuwe bedrijfsmodellen van het Centre for Economic Transformation. 

Cet hva blaadje
Achtergrond

Systeemdenken is cruciaal

‘Wie goed om zich heen kijkt, ziet veel mooie vormen van de nieuwe economie ontstaan. Denk aan samenlevingscoöperaties van mensen die anders geen huis konden vinden; steward-owned bedrijven waarbij maatschappelijke doelen voorop staan; of circulaire ambachtscentra en netwerken waar mensen met afstand tot de arbeidsmarkt een belangrijke rol spelen. Als Centre for Economic Transformation (CET) willen we zulke ecosystemen laten groeien.  

Binnen de ambitie Transformatie naar eerlijke economische ecosystemen bouwen we hiertoe voort op onderzoek naar Collaborative Networks for Sustainability (CONESU), uitgevoerd door collega’s bij de Amsterdam School of International Business. En zetten we samen met de Digital Society School - ook onderdeel van de HvA - het onderwerp systeemdenken op de kaart.

Systeemdenken

Systeemdenken is cruciaal onderweg naar de nieuwe economie. Veel problemen zijn alleen op te lossen als we voorbij de grenzen van onze organisatie kijken. Denk bijvoorbeeld aan organisaties die zich in lokale circulaire netwerken inzetten voor arbeidsparticipatie, het redden van afvalstromen en het ontwikkelen van een business case. Om dit alles écht goed uit te voeren moeten kringlooporganisaties, afvalverwerkers en circulaire makers nauw samenwerken met andere partijen – binnen de keten én daarbuiten, in een ecosysteem dus. Het helpt hierbij om problemen te beschouwen als complexe systemen die onwenselijk gedrag vertonen.

Vanuit die gedachte hebben we afgelopen jaar een tool ontwikkeld waarmee we impact-managers helpen om met een systemische bril te kijken naar complexe duurzaamheidsproblematiek. We laten hen tijdens een workshop samen met belanghebbenden problemen en oorzaken visualiseren. Visualiseren is belangrijk, omdat we als mens de wereld om ons heen begrijpen door te kijken, en omdat het deelnemers dwingt om dezelfde taal te spreken. Hierdoor ontstaat er sneller een gedeeld begrip van het probleem, en inzicht in wie welke rol speelt in het geheel. Pas daarna gaan deelnemers nadenken over oplossingsrichtingen.

Effectieve interventies

We verwachten dat deze aanpak effectieve interventies oplevert, gedragen door een brede groep belanghebbenden. Ideeën voor oplossingen genoeg, zo blijkt uit multistakeholder-workshops die we hebben gehouden met studenten en het werkveld.

We krijgen vanuit de academische wereld en het bedrijfsleven veel positieve reacties op onze aanpak. Reden om hem te vertalen naar een train-de-trainer-toolkit; we hopen dat managers van internationale organisaties hiermee zelf een workshop Systeemdenken kunnen faciliteren. We integreren onze werkwijze ook in de nieuwe master-opleiding Economische Transformatie.

Verliefd op het probleem

Generaties lang zijn studenten opgeleid om actiegericht te handelen. Professionals zijn daardoor vaak geneigd te snel met oplossingen te komen.

Systeemdenken maakt je ervan bewust hoe complex en veranderlijk de dingen zijn. Je moet niet alleen verliefd worden op de oplossing, maar ook op het probleem, en dat écht willen doorgronden. Als we dat de studenten van vandaag leren, maken ze als de professional van morgen het verschil.’

Rob Lubberink
Research Lead Transformatie naar eerlijke ecosystemen

CET circulaire duurzame economie hva

Voorbeelden uit de praktijk

Het Centre for Economic Transformation (CET) doet onderzoek naar vier belangrijke economische transformaties, waaronder die naar eerlijke ecosystemen. Hoe ziet dat eruit in de praktijk? Lees het verhaal van Jakomijn van Wijk en Iteke van Hille en bekijk de voorbeelden van vorig jaar in vogelvlucht.